Funding Rate (Fonlama Oranı) Nedir?
Perpetual sözleşmeyi spota bağlayan periyodik ödeme
Funding rate, vadeli (perpetual) sözleşme fiyatını spot fiyata yakın tutmak için long ve short taraflar arasında el değiştiren periyodik bir ödemedir. Kimin kime ödediği, o an piyasada hangi tarafın daha kalabalık olduğunu — yani duyarlılığı — gösterir.
Neden var?
Perpetual sözleşmelerin vade sonu yoktur; bu yüzden fiyatın spottan kopmaması için bir denge mekanizmasına ihtiyaç duyulur. Fonlama tam da bunu yapar: vadeli fiyat spotun üstüne çıkınca (long'lar agresif) pozitif fonlama long'ları cezalandırır ve fiyatı aşağı çeker. Altına inince (short'lar agresif) negatif fonlama tersini yapar. Böylece iki fiyat birbirine çapalı kalır.
Pozitif, negatif, nötr
Long → short öder. Long baskısı fazla. Aşırı yüksekse düşüş/squeeze riski.
Short → long öder. Short baskısı fazla. Aşırı düşükse yükseliş/short squeeze riski.
Taraflar dengede. Belirgin bir kalabalık yön yok.
Fonlama sana neyi anlatır?
Fonlama bir duyarlılık göstergesidir. Aşırı uçtaki bir oran, bir tarafın çok kalabalık olduğunu söyler — ve kalabalık işlemler kırılgandır. Aşırı pozitif fonlama, tüm long'ların aynı kapıya yığıldığı, küçük bir düşüşün zincirleme likidasyonları tetikleyebileceği ("long squeeze") bir zemin anlamına gelebilir. Tersine, aşırı negatif fonlama short squeeze zemini hazırlar.
İşlemde nasıl kullanılır?
- Maliyet olarak. Pozisyonunu fonlama anında açık tutuyorsan, oran senin lehine ya da aleyhine çalışır — uzun süreli pozisyonlarda gözet.
- Duyarlılık teyidi olarak. Fonlamayı tek başına değil, açık pozisyon (OI) ve fiyat yapısıyla birlikte oku.
- Squeeze uyarısı olarak. Aşırı uç fonlama + kalabalık pozisyon = tersine dönüş riski. Karşı yönde tuzağa dikkat.
- Wolf tarayıcısıyla. Funding + OI taraması, tükeniş ve squeeze zeminlerini otomatik işaretler.
Sık sorulan sorular
Pozitif fonlama ne anlama gelir?
Pozitif fonlamada long pozisyonlar short pozisyonlara ödeme yapar. Bu genelde piyasada long baskısının fazla olduğunu gösterir; aşırı yüksek pozitif fonlama, kalabalık long'lar nedeniyle düşüş/squeeze riskine işaret edebilir.
Fonlama oranı ne sıklıkla ödenir?
Çoğu borsada fonlama genellikle her 8 saatte bir el değiştirir, ancak bu süre ve oran borsaya ve piyasaya göre değişebilir. Ödeme yalnızca fonlama anında açık olan pozisyonlar için geçerlidir.
Fonlama oranı yön tahmini için kullanılır mı?
Tek başına güvenilir bir yön sinyali değildir, ama duyarlılık göstergesidir. Aşırı uçtaki fonlama, kalabalık bir işlem ve olası tersine dönüş (squeeze) uyarısı olarak diğer teyitlerle birlikte kullanılır.
İlgili rehberler & araçlar
⚠️ Bu içerik yalnızca eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Kripto vadeli işlemler yüksek risk taşır. Kararlarından yalnızca sen sorumlusun.