Risk & Vadeli İşlem

İzole vs Çapraz Marjin Nedir?

İki marjin modu — hasarı hapsetmek mi, tampon büyütmek mi?

Vadeli işlemde pozisyon açarken iki marjin modundan birini seçersin. İzole (isolated) marjin, riski yalnızca o pozisyona ayırdığın teminatla sınırlar. Çapraz (cross) marjin ise tüm hesap bakiyeni teminat gibi kullanır. Bu seçim, tek bir kötü işlemin sadece o pozisyonu mu yoksa tüm cüzdanını mı riske atacağını belirler.

İZOLE Pozisyon A · kendi teminatı Pozisyon B · LİKİDE ✕ Pozisyon C · etkilenmez Her pozisyon ayrı duvar — hasar yayılmaz ÇAPRAZ TÜM CÜZDAN (ortak teminat) A B ✕ C B kötüyse havuz erir → A ve C de risk altında Tek ortak havuz — bulaşma riski
İzolede bir pozisyonun likidasyonu diğerlerine dokunmaz. Çaprazda tüm pozisyonlar aynı bakiyeyi paylaşır; biri erirse hepsi etkilenir.

İzole marjin

Her pozisyona ayrı ve sabit bir teminat ayırırsın. Fiyat aleyhine giderse yalnızca o teminat riske girer; likide olsan bile kaybın o pozisyonla sınırlıdır — cüzdanının geri kalanı güvende kalır. Dezavantajı: teminat sabit olduğu için likidasyon mesafesi daha dardır, pozisyon daha çabuk likide olabilir.

Çapraz (cross) marjin

Hesabındaki tüm bakiye teminat gibi davranır. Bu, likidasyon mesafesini uzatır — pozisyon kısa vadeli dalgalanmalara daha dayanıklıdır. Ama bedeli ağırdır: tek bir kötü pozisyon tüm cüzdanı çekip likidasyona sürükleyebilir. Buna cross bulaşması denir.

İZOLE

Risk = tek pozisyonun teminatı. Hasar hapsedilir. Likidasyon mesafesi dar.

ÇAPRAZ

Risk = tüm cüzdan. Likidasyon mesafesi geniş ama bulaşma riski yüksek.

HANGİSİ?

Risk kontrolü önceliğinse ve katman ekliyorsan izole; deneyimli, dikkatli takip ediyorsan çapraz.

Nasıl seçersin?

  1. Risk kontrolü önceliğinse izole seç. Özellikle yeni başlıyorsan, hasarı hapsetmek en güvenli yoldur.
  2. Katman/martingale kullanıyorsan izole. Katmanlı pozisyonun ters gitmesi tüm cüzdanı silmesin (bkz. kasa yönetimi).
  3. Çapraz kullanıyorsan pozisyonu az tut. Ortak havuz, aynı anda çok pozisyonla birleşince görünmez risk yaratır.
  4. Her koşulda stop kullan. Marjin modu ne olursa olsun, likidasyonu değil kendi stop'unu ilk savunma yap.
Kritik uyarı: Çapraz marjin "daha geç likide oluyorum" diye güvenli hissettirir — ama likide olduğunda çoğu zaman tüm bakiyeni götürür. İzolede kaybın önceden bellidir; çaprazda tavan cüzdanının tamamıdır. Bu farkı hafife alma.

Sık sorulan sorular

İzole mi çapraz marjin mi daha güvenli?

Risk kontrolü açısından izole marjin genelde daha güvenli kabul edilir, çünkü zarar yalnızca o pozisyona ayrılan teminatla sınırlıdır. Çapraz marjinde ise tüm hesap bakiyen teminat gibi davrandığı için tek bir kötü pozisyon tüm cüzdanı riske atabilir.

Çapraz marjinin avantajı ne?

Çapraz marjinde likidasyon mesafesi daha uzundur; hesabındaki tüm bakiye tampon görevi görür, bu yüzden pozisyon kısa vadeli dalgalanmalarda daha geç likide olur. Ancak bu, tüm bakiyeyi riske atma pahasına gelir.

Katman/martingale sisteminde hangisi kullanılır?

Katman ekleyen sistemlerde genelde izole marjin tercih edilir; böylece katmanlı bir pozisyon ters gitse bile hasar o pozisyona hapsedilir ve tüm cüzdana yayılmaz.

İlgili rehberler & araçlar

Wolf Akademi
CryptoWolf HP eğitim ekibi · marjin, risk yönetimi ve kasa disiplini üzerine içerik.

⚠️ Bu içerik yalnızca eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Kripto vadeli işlemler yüksek risk taşır. Kararlarından yalnızca sen sorumlusun.