Kripto & Vadeli İşlem Sözlüğü
Bitcoin'den SMC'ye — trader'ın bilmesi gereken terimler
Kripto ve vadeli işlem dünyasının en çok kullanılan terimleri, sade ve Türkçe tanımlarıyla tek sayfada. Genel kripto kavramlarından kaldıraç ve funding gibi vadeli işlem terimlerine, order block ve FVG gibi SMC/ICT kavramlarına kadar. Bir terimin detaylı rehberi varsa, tanımın yanındaki bağlantıdan ulaşabilirsin.
A
Açık Pozisyon (Open Interest)
Bir vadeli işlem piyasasında o an açık olan toplam sözleşme sayısı. Trendin gücü ve para akışı hakkında ipucu verir. detaylı rehber →
Airdrop
Bir projenin, tanıtım ya da ödül amacıyla kullanıcıların cüzdanlarına ücretsiz token dağıtması.
Altcoin
Bitcoin dışındaki tüm kripto paraların genel adı (Ethereum, Solana vb.).
ATH (All-Time High)
Bir varlığın tüm zamanlardaki en yüksek fiyatı.
Ayı Piyasası (Bear Market)
Fiyatların genel olarak düştüğü, karamsarlığın hâkim olduğu piyasa dönemi.
B
Bitcoin
İlk ve en büyük kripto para; merkeziyetsiz, blok zinciri üzerine kurulu dijital değer.
Blok Zinciri (Blockchain)
İşlemlerin bloklar halinde, değiştirilemez ve dağıtık bir şekilde kaydedildiği defter teknolojisi.
BOS (Break of Structure)
Fiyatın önceki tepe veya dibi kırarak mevcut trend yönünde yapı kırması. Trendin devamına işaret eder.
Boğa Piyasası (Bull Market)
Fiyatların genel olarak yükseldiği, iyimserliğin hâkim olduğu piyasa dönemi.
Borsa (Exchange)
Kripto paraların alınıp satıldığı platform. Merkezi (CEX) veya merkeziyetsiz (DEX) olabilir.
C
CHoCH (Change of Character)
Fiyat yapısının yön değiştirmesi; trendin tersine dönme ihtimaline işaret eden ilk kırılım.
Cüzdan (Wallet)
Kripto varlıkların saklandığı, gönderildiği ve alındığı yazılım ya da donanım aracı.
Ç
Çapraz Marjin (Cross Margin)
Hesabın tüm bakiyesinin pozisyonlara teminat olarak kullanıldığı marjin modu. detaylı rehber →
D
DeFi (Merkeziyetsiz Finans)
Aracı kurum olmadan, akıllı sözleşmelerle çalışan finansal hizmetler bütünü.
Destek
Fiyatın düşerken alıcı bulup yukarı döndüğü taban bölgesi. detaylı rehber →
Direnç
Fiyatın yükselirken satıcı bulup aşağı döndüğü tavan bölgesi. detaylı rehber →
Displacement (İtki)
Fiyatın tek yönde güçlü ve hızlı hareketi; genellikle FVG ve yapı kırılımı bırakır.
Divergence (Uyumsuzluk)
Fiyat ile bir gösterge (RSI, MACD) arasındaki ters yönlü ayrışma; olası dönüş sinyali.
DYOR
"Do Your Own Research" — kendi araştırmanı yap; başkasının sözüyle değil, incele.
E
EMA (Üstel Hareketli Ortalama)
Son fiyatlara daha çok ağırlık veren hareketli ortalama; trend takibinde kullanılır.
Emir (Order)
Alım/satım talimatı. Market emri anında, limit emri belirlenen fiyattan gerçekleşir.
F
Fibonacci
Geri çekilme ve uzantı seviyeleri için kullanılan oranlar (0.618, 0.786 vb.). detaylı rehber →
Fitil (Wick)
Bir mumun gövdesi dışında kalan ince uçlar; test edilip reddedilen fiyatları gösterir.
FOMO
"Fear of Missing Out" — kaçırma korkusuyla aceleci, plansız işleme girme dürtüsü.
FUD
"Fear, Uncertainty, Doubt" — korku, belirsizlik ve şüphe yayan olumsuz haber/söylenti.
Funding Rate (Fonlama Oranı)
Perpetual sözleşmede long ve short taraflar arasında periyodik olarak el değiştiren ücret. detaylı rehber →
FVG (Fair Value Gap)
Güçlü bir hareketin geride bıraktığı, doldurulmamış fiyat boşluğu (imbalance). detaylı rehber →
G
Gas Ücreti
Bir blok zincirinde işlem yapmak için ödenen ağ ücreti (özellikle Ethereum'da).
H
Halving
Bitcoin'de blok ödülünün yaklaşık dört yılda bir yarıya inmesi; arz enflasyonunu düşürür.
HODL
Uzun vadeli tutma stratejisi; fiyat dalgalansa da satmadan elde tutmak.
I
Imbalance (Dengesizlik)
Alım-satımın eşit gerçekleşmediği, fiyatın hızla geçtiği bölge; FVG'nin temelidir.
İ
İzole Marjin (Isolated Margin)
Yalnızca o pozisyona ayrılan teminatın riske girdiği marjin modu. detaylı rehber →
K
Kaldıraç (Leverage)
Küçük teminatla büyük pozisyon açmayı sağlayan çarpan; kâr ve zararı büyütür. detaylı rehber →
Kasa Yönetimi
Sermayeyi koruyarak pozisyon boyutunu ve riski planlama disiplini. detaylı rehber →
Konfluans (Confluence)
Birden fazla teyidin (OB, FVG, Fibonacci) aynı bölgede çakışması; sinyali güçlendirir.
L
Likidasyon
Teminat yetersiz kaldığında pozisyonun borsa tarafından zorunlu kapatılması. detaylı rehber →
Likidite
Bir varlığın kolayca alınıp satılabilmesi; ayrıca fiyatın hedeflediği emir yoğunluğu bölgeleri.
Long (Al)
Fiyatın yükseleceğine oynanan pozisyon; yükselişte kâr edilir. detaylı rehber →
M
MACD
Hareketli ortalama yakınsama/ıraksama; momentum ve kesişim sinyalleri verir. detaylı rehber →
Marjin (Margin)
Bir pozisyonu açmak ve açık tutmak için kilitlenen teminat. detaylı rehber →
Market Cap (Piyasa Değeri)
Bir varlığın dolaşımdaki arzı ile fiyatının çarpımı; büyüklük ölçüsü.
Mean Reversion
Fiyatın aşırılıklardan ortalamaya geri dönme eğilimine dayanan strateji. detaylı rehber →
MTF (Çoklu Zaman Dilimi)
Birden fazla zaman dilimini birlikte okuyarak yön ve giriş belirleme yaklaşımı. detaylı rehber →
Mum (Candlestick)
Belirli bir sürenin açılış, kapanış, en yüksek ve en düşük fiyatını gösteren grafik birimi.
O
Order Block (Emir Bloğu)
Güçlü hareketten önceki son zıt mum; kurumsal emir izi olarak izlenir. detaylı rehber →
OTE (Optimal Trade Entry)
Fibonacci 0.618-0.786 arası; düşük riskli giriş için tercih edilen bölge. detaylı rehber →
P
Perpetual (Süresiz Sözleşme)
Vadesi olmayan vadeli sözleşme; funding ile spot fiyata bağlı kalır. detaylı rehber →
PnL (Kâr/Zarar)
Bir pozisyonun kazancı veya kaybı. Gerçekleşmemiş (açık) veya gerçekleşmiş olabilir.
R
Risk/Ödül Oranı (R:R)
Riske atılan miktar ile hedeflenen kazanç arasındaki oran; işlem planının temeli. detaylı rehber →
RSI (Göreceli Güç Endeksi)
Aşırı alım/satım ve momentumu ölçen 0-100 arası osilatör. detaylı rehber →
S
Short (Sat)
Fiyatın düşeceğine oynanan pozisyon; düşüşte kâr edilir. detaylı rehber →
Slippage (Kayma)
Emrin beklenen fiyattan farklı bir fiyattan gerçekleşmesi; volatil/düşük likiditede artar.
SMC (Smart Money Concepts)
Kurumsal para davranışını (yapı, likidite, OB, FVG) esas alan analiz çerçevesi. detaylı rehber →
Spot
Varlığın gerçekten alınıp satıldığı, kaldıraçsız piyasa. detaylı rehber →
Stablecoin
Değeri genellikle dolara sabitlenmiş kripto para (USDT, USDC).
Stop-Loss
Zararı sınırlamak için belirlenen otomatik çıkış seviyesi. detaylı rehber →
Sweep (Likidite Süpürme)
Fiyatın bir seviye üstündeki/altındaki emirleri toplayıp hızla geri dönmesi.
T
Take-Profit
Kârı realize etmek için belirlenen otomatik çıkış seviyesi. detaylı rehber →
Token
Bir blok zinciri üzerinde çalışan, kendi zinciri olmayan dijital varlık.
Trend
Fiyatın belirli bir yönde (yukarı, aşağı, yatay) sürdürdüğü genel eğilim.
V
Vadeli İşlem (Futures)
Bir varlığın fiyatı üzerine kaldıraçlı sözleşme alıp satma piyasası. detaylı rehber →
Volatilite
Fiyatın oynaklık derecesi; yüksek volatilite hem fırsat hem risk demektir.
W
Whale (Balina)
Piyasayı etkileyebilecek kadar büyük pozisyon taşıyan yatırımcı.
⚠️ Bu içerik yalnızca eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Kripto vadeli işlemler yüksek risk taşır. Kararlarından yalnızca sen sorumlusun.